Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim

Projektowane Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim jest świadomym dialogiem z wielowiekową tradycją miasta jako ośrodka politycznego i administracyjnego. Budynek stanowi materialną manifestację ciągłości historycznej, gdzie każda warstwa architektoniczna opowiada o kolejnych etapach rozwoju tego miejsca. Jest próbą wpisania współczesnej architektury w kontekst historyczny miasta, tworząc przestrzeń, która jednocześnie chroni dziedzictwo przeszłości i umożliwia jego przekazywanie przyszłym pokoleniom.
Od czasów średniowiecznych Piotrków Trybunalski pełnił funkcję centrum administracyjnego, gdzie gromadzono i przechowywano najważniejsze dokumenty państwowe. Jedne z pierwszych archiwów mieściły się w piwnicach Zamku Królewskiego, później w kamienicach przyrynkowych, aż po współczesne siedziby instytucji archiwalnych. Ta nieprzerwana tradycja dokumentowania historii czyni z Piotrkowa Trybunalskiego naturalnego strażnika pamięci narodowej, a projektowany budynek stanowi kolejne ogniwo w tym historycznym łańcuchu.
Ciągi komunikacyjne w parterze, okna pomieszczeń biurowych, sala konferecyjna oraz czytelnia skierowane są w stronę zieleni i koron drzew, maksymalizując liczbę pomieszczeń z bezpośrednim kontaktem z naturą. Sam ogród wewnętrzny stanowi serce projektowanego założenia, zapewniając komfort użytkownikom poprzez ciągły kontakt z zielenią.
Sercem założenia jest wewnętrzny ogród. Ogród otoczony podcieniem integruje naturę z architekturą, patio staje się integralną częścią projektu, a nie jedynie przestrzenią rezydualną. Układ ogrodu zaprojektowano jako siatkę miękkich ścieżek pośród zieleni, zwieńczoną z dwóch stron większymi placami – przestrzenią wejściową będącą przedłużeniem foyer sali wielofunkcyjnej oraz przestrzenią bezpośrednio sąsiadującą
z czytelnią. Taka organizacja pozwala na przedłużenie funkcji wewnętrznych budynku na zewnątrz, zwiększając możliwości funkcjonalne obiektu.
W epoce, gdy architektura często dąży do spektakularności i ikoniczności, projekt Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim wybiera drogę szacunku i kontekstualności. Synteza wartości funkcjonalnych, ekologicznych oraz kulturowych w ramach spójnej filozofii projektowej nie pretenduje do dominacji, a dopełnia istniejącą narrację urbanistyczną.
Budynek jest miejscem gromadzącym i chroniącym pamięć – nie tylko poprzez funkcję archiwum, ale także poprzez samą formę architektoniczą, która staje się zapisem czasu i miejsca. Prawdziwa wartość projektu nie tkwi w pojedynczym, spektakularnym geście, ale w cierpliwym dopełnieniu istniejącej narracji urbanistycznej, w spokojnej obecności budynku, który z godnością służy swojemu miastu i jego mieszkańcom.






Konkurs architektoniczno - urbanistyczny na opracowanie koncepcji architektonicznej wraz z zagospodarowaniem terenu dla inwestycji polegającej na budowie nowego obiektu Archiwum Państwowego przy ulicy Batorego 10 w Piotrkowie Trybunalskim
Archiwa Państwowe & A2P2
Piotrków Trybunalski
Michał Grądowy, Piotr Zybura (główny projektant) oraz współpracownicy
wyróżnienie w konkursie dwuetapowym
2025